Ręce stanowią niezwykle istotne narzędzie poznania. Pozwalają na nabywanie nowych umiejętności, warunkują rozwój dziecka. Ich rola jest wiodąca przy wykonywaniu różnorodnych czynności, począwszy od samoobsługowych przez zabawę i naukę na komunikacji skończywszy. W wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym gdy coraz większą uwagę zwraca się na jakość wykonywanych prac oraz grafizm pisania uwidaczniają się różnice pomiędzy poszczególnymi dziećmi w zakresie ich możliwości ruchowych (motoryka duża i mała). Należy pamiętać, iż sprawność motoryczna dłoni zależy od prawidłowego napięcia mięśni w całym ciele i od wypracowanych nawyków ruchowych. W codziennej zabawie warto jest zatem stosować techniki i ćwiczenia grafomotoryczne mieszczące się w zakresie obszaru rozmachowego, manualnego i manipulacyjnego kończyny górnej. Ograniczać rodzica w modelowaniu zabaw może tylko wyobraźnia i ilość posiadanego czasu, dobrym początkiem może być wzmacnianie mięśni brzucha i grzbietu poprzez m.in:
- skłony,
- przysiady,
- turlanie,
- pływanie na sucho,
- brzuszki,
- przenoszenie zabawki z jednej strony na drugą w leżeniu na plecach.
Ćwiczenia rozmachowe/ rozruchowe czyli aktywności angażujące staw barkowy do działania w jak największym zakresie z wykorzystaniem np.:
- zabaw typu: „pokaż, jaki jesteś wysoki”, „pokaż, jak wysoko leci samolot”, „jak kręci się śmigło samolotu”,
- wykonywania czynności takich jak: odkurzanie, zamiatanie, zasłanianie i odsłanianie firanek, rozpakowywanie z papieru dużych paczek, zdzieranie dużych papierów np. ze ściany, rysowanie i malowanie na dużych płaszczyznach różnymi narzędziami malarskimi również dłońmi,
- aktywności typu: taniec z szarfami, kółkami, piłkami, kręcenie kołem hula-hop na ręce,
- malowania w powietrzu oburącz – ruchy okrężne barkami,
- gry w gumę czy skakanie na skakance,
- pełzanie,
- zabawy z piłkami/woreczkami np. rzucanie dużą piłką plażową/rzucanie woreczków z ramion
- zabawy w pozycji na czworaka.
Ćwiczenia manualne i manipulacyjne czyli wszystkie aktywności dłoni i palców:
- przerzucanie piłek, woreczków z ręki prawej do lewej,
- zabawy masami plastycznymi, piaskiem kinetycznym,
- przesypywanie produktów sypkich tj. kaszy, ryżu,
- przelewanie wody z kubka do kubka,
- odkręcanie słoików, otwieranie pojemników,
- wydzieranie pasków papieru,
- układanie drobnych zabawek na swoim miejscu, przenoszenie ich pęsetą,
- sprzątanie: wycieranie kurzu , składanie ubrań,
- zabawy w przeciąganie liny,
- „wbijanki, przybijanki” z użyciem młotka,
- malowanie palcami., kalkowanie, kolorowanie,
- rysowanie, obrysowywanie, rysowanie po śladzie,
- nawlekanie koralików,
- konstruowanie i budowanie z klocków,
- układnie puzzli,
- stemplowanie,
- wycinanie,
- gra na instrumentach.
Nie należy zapominać, iż na jakość wykonywanych prac (pisania) wpływają także:
- właściwa pozycja ciała (stopy oparte o podłogę, obie ręce ułożone na stole),
- prawidłowy uchwyt ołówka/długopisu (chwyt szczypcowy tzn. ołówek/długopis pomiędzy kciukiem i lekko zgiętym palcem wskazującym, oparty o palec środkowy na wysokości paznokcia),
- dostosowana wysokość biurka oraz odpowiednie krzesło (biurko za wysokie wymusza unoszenie przez dziecko barków co wpływa na wzrost napięcia mięśniowego i zwiększa męczliwość ręki, zbyt niskie zaś powoduje garbienie),
- prawidłowe ułożenie zeszytu – powinien znajdować się on na linii środkowej ciała.
Dzieci leworęczne – lewy górny róg uniesiony w górę. Dzieci praworęczne – prawy górny róg uniesiony w górę. A. K-M