„ (…) Wiesz co jest największą tragedią tego świata? Ludzie, którzy nigdy nie odkryli, co naprawdę chcą robić i do czego mają zdolności. Synowie, którzy zostają kowalami, bo ich ojcowie byli kowalami. Ludzie, którzy mogliby fantastycznie grać na flecie, ale starzeją się i umierają, nie widząc żadnego instrumentu muzycznego, więc zostają oraczami. Ludzie obdarzeni talentem, którego nigdy nie poznają. (…)” ~ Terry Pratchett
Jeżeli zastanawiasz się nad wyborem kierunku kształcenia / zawodu, bo niebawem będziesz kończył/a VIII klasę, to zachęcam Cię do przeczytania tego artykułu i wykorzystania kilku rad jakie tu zamieściłem.
W obecnych czasach szybkiego tempa zmian i wysokiego poziomu nieprzewidywalności (pomyśl choćby o tym jak zaskoczył wielki świat mały koronawirus) znaczenie ma rozsądne podejście do planowania kariery.
Podjęcie decyzji o wyborze szkoły zawodu, profilu w LO, nie jest jednorazowym aktem który przełoży się na Twoje przyszłe miejsce pracy. To początek procesu rozłożonego w czasie. Jednak warto swoją pierwszą decyzję dokładnie przemyśleć aby następne kroki były łatwiejsze, prostsze, bardziej oczywiste.
Jeśli niebawem kończysz VIII klasę będziesz musiał / musiała wybrać typ szkoły (LO albo Branżową Szkołę I Stopnia albo Technikum). W przypadku wyboru technikum lub szkoły branżowej - będzie to również związane z wyborem określonego zawodu.
Zapewne słyszałeś / słyszałaś, że „Twój wybór powinien być zgodny z predyspozycjami”. Prawie na pewno nikt nigdy nie wyjaśnił Ci co to tak naprawdę oznacza.
„Predyspozycja: cecha związana z czyimiś skłonnościami lub umiejętnościami, której posiadanie sprawia, że ktoś szczególnie nadaje się do czegoś” ~ Wielki Słownik Języka Polskiego
Mówiąc najprościej „predyspozycje” to taki skrót myślowy dla określenia: zainteresowań, zdolności, kompetencji, preferencji do pewnych zachowań, cech osobowości jakie posiadasz, czynności które przychodzą Ci z łatwością, zwodów które uznajesz za interesujące, i szeregu innych rzeczy. Innymi słowy predyspozycje to zestaw cech które powodują, że w określonej sytuacji zaczynamy podejmować jakieś działanie z lepszego niż inni miejsca czy pozycji. Np. posiadając predyspozycje muzyczne łatwiej nam nauczyć się gry na jakimś instrumencie, nut, zapamiętać usłyszaną melodię itd. O wiele łatwiej nam to przychodzi niż ludziom którzy takich muzycznych predyspozycji nie mają i którym „słoń nadepnął na ucho”. Specjaliści w zakresie uzdolnień muzycznych powiedzieliby, że mamy lepszy niż inni „słuch tonalny” (cokolwiek to znaczy), „słuch harmoniczny”, „wyczucie rytmu” itd.
Podam kilka przykładowych predyspozycji zawodowych: zdolności organizacyjne, spostrzegawczość, dokładność, zdolności manualne, komunikatywność, kondycja fizyczna, dobre zdrowie, zmysł techniczny, wyczucie smaku / zmysł artystyczny, zdolności sprzedażowe, zdolności biurowe, zdolności koncentracji uwagi, zdolności przywódcze, wyobraźnia przestrzenna, samodzielność i samodyscyplina, odporność na stres, uporządkowanie, kreatywność, otwartość na zmianę, umiejętności pracy zespołowej, systematyczność, obowiązkowość itd. itd. itd.
Tak czy owak, nie wchodząc w mało dla Ciebie interesujące szczegóły, warto zauważyć, że
do wykonywania poszczególnych zawodów niezbędne są konkretne predyspozycje - określone uzdolnienia, cechy charakteru, zainteresowania itp.
Niektóre zdolności wymagane dla określonej profesji (profesja – inne określenie zawodu) wydają się oczywiste. Trudno wszak wyobrazić sobie np. architekta bez wyobraźni przestrzennej, ekonomistę bez zdolności rachunkowych, mechanika bez zdolności technicznych itd. Jednakże przydatność niektórych innych, ważnych, uzdolnień i predyspozycji, może nie być już tak oczywista. Np. zdolności biurowe potrzebne są dobremu nauczycielowi, uzdolnienia słowne (nazywane mądrzej „werbalnymi”) niezbędne są dla dobrego dyrektora itp. Aby osiągnąć sukces w większości zawodów i zajęć, zazwyczaj konieczne jest posiadanie układu co najmniej kilku współistniejących tak rozumianych predyspozycji (no i oczywiście ciężkiej pracy ….). „By stać się kimś w swoim fachu, trzeba mieć talent, determinację do ciężkiej pracy i odrobinę szaleństwa w duszy”. ~ A. J. Szepielak
MAM ZATEM DLA CIEBIE PROPOZYCJĘ. NIE DO ODRZUCENIA J
1. Jeśli kończysz VIII klasę, zastanawiasz się nad wyborem zawodu, nie wiesz czy posiadasz predyspozycje przydatne np. do nauki i pracy w zawodzie: fryzjera, technika informatyka, technika logistyka, stolarza itd. napisz do mnie na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. .
2. Wymień zawód jaki Cię interesuje a ja przyślę na Twój adres zwrotny proste ćwiczenie które zrobisz i ponownie mi odeślesz. Dzięki temu otrzymasz informację jak Twoje predyspozycje „pasują” do zawodu który Cię interesuje.
3. Ponieważ, też kiedyś (dawno, dawno temu….) chodziłem do klasy VIII ….wiem jak to jest. Nie specjalnie chce się wówczas „tracić czas na jakieś ćwiczenia”. Dlatego obiecuję Ci: ćwiczenia są proste, ich wykonanie nie zajmie więcej niż 5 -10 minut.
4. Podsumowując. Napisz do mnie na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. i podaj nazwę zawodu do którego chciałbyś sprawdzić predyspozycje. Zachęcam!
5. Przygotowałem ćwiczenia do określenia predyspozycji w następujących zawodach:
technik informatyk, technik spedytor, technik budownictwa, technik leśnik, technik żywienia i usług gastronomicznych, technik hotelarstwa, technik ekonomista, technik logistyk, technik hotelarstwa, elektromechanik pojazdów samochodowych, elektromechanik, monter konstrukcji budowlanych, monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie, mechanik – operator pojazdów i maszyn rolniczych, monter sieci i instalacji sanitarnych, elektryk, kucharz, sprzedawca, cukiernik, piekarz, fryzjer, stolarz, mechanik pojazdów samochodowych, murarz – tynkarz, dekarz, ślusarz, przetwórca mięsa, kelner.
Doradca zawodowy PP – P w Braniewie - Roman Michalski